işkembenin Sağlıklı Çalışmasına Dikkat !

 

 

Hayvan Sağlığı ve Doğru Besleme için 

İşkembenin Düzgün Çalışmasına Dikkat!

 

Mehmet AK

  Zooteknist Ziraat Mühendisi

 

Sığırlar, geviş getirmeleri ve midelerinin parçalı olması gibi sindirim sistemi özellikleri ile diğer hayvanlardan ayrılırlar. Mide bölümleri içinde işkembe, selülozu parçalayan mikroorganizmaları (faydalı mikroplar ) barındırması ile ilginç özellikler taşır, Selülozu parçalayabilme, tabiattaki dengenin korunmasında önemli yere sahiptir. Çünkü bitkilerde bulunan selülozu parçalayabilen bakteriler olmasa, otçullar olmayacaktı, parçalanmayan selülozdan dolayı tabiat çöplüğe dönüşecekti. İşkembede bulunan mikroorganizmalar, yemleri mayalandırarak faydalı maddelere (örneğin ,yağ asitlerine )  dönüştürür, Bu esnada mikroorganizmalar çoğalmaya devam eder , bu arada ortaya çıkan maddelerin bir kısmı işkembeden emilir ve enerji kaynağı olarak kullanılır.

Bu faydalı mikroorganizmaların işkembede yeterince bulunması ve çoğalabilmesi için ineğin yeterli ve dengeli beslenmesi şarttır.

Sağmal inek rasyonlarında en az % 17 ham selüloz olması istenir; bu , hem işkembenin düzgün çalışması için , hem de süt yağ oranının normal düzeyde tutulması için gereklidir.

İşte , kaba yemlerin önemi burada ortaya çıkıyor : Kaba yemler ,  süt  sığırcılında  önemli bir girdi olan yemin maliyetini düşürme yanında işkembenin düzgün çalışmasını sağlamakta , süt yağ oranına da olumlu etki yapmaktadır.

 

  Bu girişten sonra, isterseniz hayvan beslemenin başlangıcında bilinmesi gereken bir konudan, sığırlarda mideden biraz bahsedelim:

 

  Sığırlarda midenin bölümleri:

  1.İşkembe (Rumen) 2.Börkenek 
2.Kırkbayır 4.Şirden 
olmak üzere 4 bölümden oluşur.

 

  İşkembe: Midenin en büyük bölümüdür. Kapasitesi, 150-230 lt.dir.Ergin bir sığırda işkembe tüm midenin % 70’ini oluşturur.

  Börkenek: Midenin ikinci gözüdür. İşkembenin ön tarafında yer alır. Salgı bezleri yoktur. Hayvanların yemle birlikte yuttukları metal parçaları gibi yabancı cisimler genellikle burada kalır.

  Kırkbayır: İç yüzeyinin girintili çıkıntılı bir görünümde olmasından dolayı bu isim verilmiştir. salgı bezi yoktur.

  İşkembeden gelen besinler için filtre görevi görür, iyi parçalanmamış besinlerin geçişini önler.

  Şirden: Salgı bezi içeren tek bölümdür.
  Bu açıdan     sindirim açısından en önemli 
  mide  bölümüdür.

 

 

Buzağı doğduğunda, midenin en büyük bölümü şirdendir.2 ay içinde işkembe ve şirden eşit büyüklüğe ulaşır.3 ay sonunda ise işkembe, şirdenin iki katı büyüklüğe ulaşır.

Buzağılarda 2-3 haftalıkken geviş getirme ve işkembe hareketleri görülmeye başlar.

 

 İşkembenin büyümesi, gelişmesi ve kaslarının normal düzeyde çalışır hale gelmesi, kaba yemlerin özellikle 1,derecede kaliteli (yonca gibi) kaba yemlerin etkisi ile olmaktadır, kaba yemler işkembe gelişiminin yanı sıra işkembede faaliyet gösteren mikroorganizmaların artışını da sağlamaktadır.

 

Buzağının ilk günlerinden itibaren işkembede faydalı mikroorganizmalar etkinlik göstermeye başlar,1-1,5 ay sonunda buzağıların ön mideleri selülozu parçalama kabiliyeti kazanır.

 

Sütten geç kesilen ve uzun süre kaba yem verilmeyen buzağılarda işkembe gelişmesi de gecikir.

 

İşkembenin sağlıklı çalışıp çalışmadığını nasıl anlayabiliriz ?

 

1.Hayvanlarınız izleyin. Hayvanlar dışarıda iken, kızgınlıklarını ve hastalık durumlarını dikkatli bir gözlemle anlayabilirsiniz. Mesela, geviş getirmelerini izleyin. Hayvanın geviş getirmesi işkembenin normal çalıştığını gösterir. Bir sığırın günde geviş getirmeye ayırdığı süre  7-12 saat  gibi hayli uzundur. Hayvanlarımızı gözlemlediğimizde, dinlenme durumunda sürüdeki hayvanların  en az % 60 ‘ı geviş getiriyor olmalıdır.

2.Gübreyi kontrol edin.

İşkembesi iyi çalışan hayvanın dışkısı, mat renklidir. Renk her yerinde aynıdır, açık ve koyu renkli kısımlar bulunmaz. Hafif yumuşak ve yayvan şeklinde olur.

 

İşkembesi iyi çalışmayan hayvanın dışkısı, yağlı gibi parlak ve koyu renklidir.

Kat kat kısımlıdır, bir çöple aralandığında katlar arasında zarlar görülür. Renk kimi yerde açık, kimi yerde koyudur. Üzerinde zar veya sümükler bulunur.

 

3.İşkembeyi kontrol edin.

 

Hayvanların sol açlık çukuruna yumruğunuzu iyice bastırıp 5–6 saniye tutun, yumruğunuzu çektiğinizde işkembe lastik top gibi eski şeklini almıyorsa, bir müddet basılı, çökük kalıyorsa. İşkembe iyi çalışmıyor demektir.

 

Sağlık ve esenlik dileklerimle..


 

 

Çiftçi Bilgi Sistemleri
 
Çiftçi Bilgilendirme Servisi için
(Arazi-Hayvan Bilgileri
Tarım Bakanlığı)

tıklayınız

Kimlik No.İle Süt Destekleme Sorgulama için

tıklayınız

Tarsim Hayvan Sigortası Poliçe Sorgulama için

tıklayınız

e-ıslah Hayvan Kayıtlarını Takip
(Damızlık Sığır Yetiştiricileri
Birliği Üyeleri için )

tıklayınız

Rasyon Proğramı

tıklayınız
Reklam
 
Döl Kontrolü Projesi,Yerli boğa üretebilme çabasıdır.
 
GENTÜRK Boğa kataloğuna
ulaşmak için ;

tıklayınız
Hayvancılık Yayınları
 
Damızlık Sığır Yetiştiricileri ,
Merkez Birliği Dergilerini ,
okumak için ,

tıklayınız

Süt Sığırcılığı Yetiştiriciliği
Pratik Bilgiler kitapçığı

tıklayınız

2014 Yılı
Destekleme Kitapçığı

tıklayınız
Hayvancılıkla ilgili Kararlar
Bakanlık Duyuruları
 
Tarım ve Hayvancılıka ilgili
Bakanlar Kurulu
Kararlarını okumak için

tıklayınız


Bakanlık Duyuruları için

tıklayınız
Tarım Medya
 
Tarım TV İzlemek için,

tıklayınız

TKDK Tanıtım Filmi için

tıklayınız

 
101902 ziyaretçi (211419 klik) Sitemi ziyaret etti.
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=